Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ- ΘΕΜΕΛΙΟ

1. 1.ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Πρόδρομος της Κοινωνικής Παιδαγωγικής υπήρξε ο Πλάτων με την Πολιτεία του1. Κατά τη δεύτερη πενηνταετία του 19ου αι., για πρώτη φορά στη Γερμανία, άρχισε να γίνεται λόγος περί Κοινωνικής Παιδαγωγικής. Ο Μager, εκδότης του , υψηλού επιπέδου, περιοδικού «Pedagogische Revue , μεταξύ 1840 και 1848 αντικατέστησε τους όρους Collectivpadagogik και individualpadagogik με τον όρο socialpadagogik.. ΄Ενας από τους κυριότερους εκπροσώπους της Κοινων. Παιδ\κής είναι ο γερμανός φιλόσοφος και παιδαγωγός P. Natorp ο οποίος στο έργο του «Κοιν. Παιδαγωγική» ( 1899, 5η έκδ. 1922) την προσδιορίζει ως θεωρία μόρφωσης της βούλησης που στηρίζεται στην κοινωνική ζωή. Σε θεωρητικο-επιστημολογικό επίπεδο, στο χώρο του Νεοκριτικισμού της Σχολής του Mάρμπουργκ εισήγαγε τον όρο Κοινωνική Παιδαγωγική.To πρόβλημα της Κοιν. Παιδ\κής προσδιόρισε ως σχέσεις ζωής και κοινωνίας. α)(Αlessia Βartolini, πληροφορία της από: M. Striano, 2004, σ. 4) Introduzione alla pedagogia sociale,Roma- Bari,Ed. Laterza,5 β) .Δρανδάκης1
και γ)Μεγ,Παιδ. Εγκυκλ.3
Η Κοινωνική Παιδαγωγική, επίσης, μελετά τους παιδαγωγικούς θεσμούς και πως αυτοί επιδρούν με τη λειτουργία τους γενικά στις κοινωνικές ομάδες και ειδικά στα άτομα. Ακόμη προχωρεί σε συγκρίσεις μεταξύ παλαιάς αγωγής (παλαιάς παιδαγωγικής) και νέας αγωγής (νέας παιδαγωγικής) μελετώντας τους συσχετισμούς, τις αντιθέσεις και τις συγκρούσεις παραδοσιακής παιδαγωγικής και νέας αγωγής. Επί πλέον μελετά μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής πράξης και τις σχέσεις δασκάλου – μαθητή.
Η Κοινωνική Παιδαγωγική είναι απόρροια δραστηριοτήτων για την αντιμετώπιση των τεραστίων κοινωνικών και οικονομικών αδιεξόδων, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, κατά τον 19ο αιώνα. Ο Natorp θεωρεί ταυτόσημη την Κοινωική Παιδαγωγική με την (Γενική) Παιδαγωγική. Ο Willmann την οριοθετεί ως τμήμα της Παιδαγωγικής.3
O JOHN DEWEY , σπουδαίος εκπρόσωπος των Προοδευτικών Σχολείων των Η.Π.Α. δίνει έμφαση στη στενή σχέση που υπάρχει μεταξύ των κοινωνικών γεγονότων και των εκπαιδευτικών φαινομένων , καθιστώντας πρόδηλη ακόμη περισσότερο την κοινωνική και πολιτική λειτουργία της εκπαίδευσης σαν « διαδικασία (ανα)τροφής, διαπαιδαγώγησης, καλλιέργειας του ατόμου». (Bartolini, στοβιβλίο του Striano M.)5
2.1. ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ
ΤΟΥ ΣΎΓΧΡΟΝΟΥ STATUS
THΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ είναι η επιστήμη που αναλύει τις πολύμορφες εκπαιδευτικές εμπειρίες τις οποίες αποκτούν τα άτομα( με μια ειδική προσοχή) στις οικογενειακές, οικείες, φιλικές και εξωθεσμικές διαστάσεις (περιβάλλοντα)». Εδώ έχουμε παραπομπή κατ’ ευθείαν στην πρωτογενή κοινωνικοποίηση του παιδιού. Ακόμη έχουμε αναφορά στις συνάφειες μεταξύ εκπαίδευσης και νεωτερικότητας.Ο ορισμός αυτός τονίζει τις αλλαγές που επέρχονται στη ζωή των ατόμων και των ομάδων και δίνει έμφαση στην διαρκώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα και προβληματική των εκπαιδευτικών πεδίων και στις συνακόλουθες αυξημένες δραστηριότητες των εκπαιδευτικών.5
Η οριοθέτηση της σημερινής Κοινωνικής Παιδαγωγικής διέρχεται από τέσσερις προσεγγίσεις , όπως διευκρινίζει η A. Βartolini.
1η προσέγγιση: Αναφέρεται στο άτομο και προσδιορίζει την Κοινωνική Παιδαγωγική ως κοινωνική επιστήμη του ατόμου το οποίο έχει ανάγκη να καταστήσει ώριμη την προσωπική αίσθηση της κοινωνικής του ευθύνης για προσφορά στο κοινό καλό. Προϋπόθεση αυτής της προσέγγισης είναι ότι ο άνθρωπος σχετίζεται με τους συνανθρώπους, με τον κόσμο , με το θείο. Κατά συνέπεια, το καθήκον της εκπαίδευσης είναι να αναπτύξει αυτή τη διάσταση( της τριμερούς σχέσης δηλ. του ανθρώπου: με συνανθρώπους, κόσμο, θείο). Ακριβώς εδώ έγκειται η κοινωνική διάσταση της εκπαίδευσης την οποία πραγματεύεται η Κοινωνική Παιδαγωγική.
2η προσέγγιση: Θεωρούμε την Κοινωνική Παιδαγωγική ως επιστήμη της πολιτικής και εθνικής εκπαίδευσης του ατόμου. ΄Ετσι, η Κοινωνική Παιδαγωγική γίνεται ένα είδος αστικής (δημοτικής) και πολιτικής Παιδαγωγικής της νεολαίας.Το υποκείμενο της εκπαίδευσης είναι το άτομο με απώτερο σκοπό τη δημιουργία κράτους δικαίου , κοινωνίας δίκαιης.
3η προσέγγιση: Η Κοινωνική Παιδαγωγική θεωρείται ως Παιδαγωγική της κοινωνίας. Εκλαμβάνεται ως οδηγός της κοινωννίας στη διαμόρφωση των μελών της, κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μη συγκροτούν ένα ομοιόμορφο σύνολο. Θεωρείται οδηγός διατήρησης και ανάπτυξης του πλουραλισμού των μελών της κοινωνίας. Σε πρόλογο βιβλίου του Durkheim E.2 ο Ηalbwachs M.κάνει αναφορά σε μια παιδαγωγκή κοινωνιολογία η οποία δεν ήταν ακριβώς κοινωνιοπαιδαγωγική. Όμως ο συγγραφέας μαζί με τον G, Rouma(Περού) και τον J,Varendonch ο οποίος μας παρέδωσε το πρώτο κείμενο για τις παιδικές κοινωνίες (1914) μας άφησαν κείμενα που σχετίζονται άμεσα με την κοινωνική παιδαγωγική.

4η προσέγγιση: H προσέγγιση αυτή σχετίζεται με την εξάλειψη της κοινωνικής ένδειας και προσδιορίζει την Κοινωνική Παιδαγωγική ως παιδαγωγική που επικεντρώνεται στις συνθήκες της περιθωριοποίησης και των δυσκολιών. Υπογραμμίζεται κατά την προσέγγιση αυτή τόσο η προληπτική μέριμνα όσο και οι διαδικασίες εξάλειψης της κοινωνικής ένδειας όπου έχει ήδη υπάρξει έλλειψη κατάλληλης κοινωνικοποίησης.
Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, η Κοινωνική Παιδαγωγική επεκτείνεται σε όλη την περιοχή της εκπαίδευσης και έργο της είναι η προαγωγή διαδικασιών κοινωνικοποίησης που επιτρέπουν στο άτομο να περάσει από μια κατάσταση ατομικότητας σε μιαν άλλη κατάσταση κοινωνικότητας. Δηλαδή με τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης το άτομο περνά στο σύστημα κοινωνικών σχέσεων δια μέσου της απόκτησης των κανόνων και των αξιών της κοινότητας στην οποία ανήκει.
3.1. Η ΘΕΤΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

O Riergiuseppe Ellerani (Universitα degli studi di Urbino) έχει γράψει μια εργασία με τιτλο: Η θετικη αλληλεξαρτηση , μια θετικη προοπτικη της Κοινωνικης Παιδαγωγικης. Στην εργασία αυτή αναπτύσσει την αλληλεξάρτηση, την αλληλεπίδραση μεταξύ ατόμου και κοινωνικού περιβάλλοντος. Παραθέτει μια ρήση του Μ.Κ. Ghandi:Η αλληεξάρτηση είναι και πρέπει να είναι το ιδεώδες του ανθρώπου εν σχέσει προς την αυτάρκεια. Ο άνθρωπος είναι ένα κοινωνικόν ον. Χωρίς αλληλεξαρτήσεις στην κοινωνία, ο άνθρωπος δεν μπορεί να πραγματώσει τη μοναδικότητά του στον κόσμο».
Από τα παραπάνω φαίνεται καθαρά η σπουδαιότητα του κλάδου αυτού της παιδαγωγικής. Γνώσεις Κοινωνικής Παιδαγωγικής από τους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων θα συντελέσει στην επίλυση προβλημάτων σχολικών και κοινωνικών .
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.ΔΡΑΝΔΑΚΗΣ (ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ)
2,DURKHEIM E.,1938 L’evolution pedagogique en Frans, Alcan.(Βλ. Στο: DEBESSE M., MIALARET G. 1985. T. 6ος ΠΑΙΔΑΓ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ σ.398
2.ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΙΔΑΓ. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ
3.ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΨΥΧΟΛΟΓ. ΕΓΥΚΛ. ΛΕΞΙΚΟ
4.STRIANO M. 2004,Introduzione alla pedagogia sociale. Roma-Bari, Ed. Laterza.

*O Σάκης Χ. Παπαδημητρίου
είναι Καθηγητής Ειδικής Παιδαγωγικής
& Κοινωνιολογίας της Παιδείας της
πρώην Παιδαγ. Ακαδημ. Μυτιλήνης,
πρ. Επιστημ Συνεργάτης του CENTRO DI AUDIOFONOLOGOPEDIA DI ROMΑ

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s